Veri Bağlantı Katmanında Hata Tespiti

Merhabalar Arkadaşlar,

Bugünkü konumuz Veri Bağlantı Katmanında Hata Tespiti. Bundan önceki iki yazıyıda okumanızı tavsiye ederim. Haydi yazımıza başlayalım : ) Yazılara aşağıdaki linklerden erişebilirsiniz :

Veri Bağlantı Katmanı, fiziksel katmandan aldığı veriyi bir üst katmana iletirken verinin doğruluğunu kontrol eder. Bunu her frame’in sonuna bir kontrol dizisi ekleyerek sağlar.


FCS frame üzerinde çeşitli matematiksel işlemler yapar ve sonucu frame’in içerisinde bulunan FCS alanına kaydeder. Alıcı cihaz ise aynı matematiksel işlemleri tamamladığında elde ettiği değeri aldığı frame üzerindeki FCS alanı ile karşılaştırır. Eğer bu iki değer eşit değilse iletim esnasında bazı bit hataları oluştuğu tespit edilir. En çok kullanılan iki hata denetimi vardır:


• FEC (Forward Error Correction- İleri Yönlü Hata Denetimi )
• ARQ ( Automatic Repeat Request – Otomatik Tekrar İsteği ).
FEC yalnızca hata denetimi yapmaktadır. ARQ ise hata denetimiyle birlikte bozulan verinin tekrar iletilmesini sağlar. FEC yeniden iletimin çok zor veya imkansız olduğu durumlarda kullanılır. Gönderici hataların tespiti ve düzeltilebilmesi için takviye bitler gönderir.

FEC için kullanılan Algoritmalar aşağıdakilerdir : 
• Katlamalı Kodlar
• BCH Kodlar
• Hamming Kodları
• Reed-Solomon Kodları

ARQ kullanılan Algoritmalar aşağıdakilerdir :
• CRC Kodları
• Seri Eşlik
• Blok Eşlik
• Modül Toplamı

Gönderici paketleri sıralı bir şekilde gönderir. Alıcı her paket için FCS kontrolü yapar. Ve zaman kaybetmeden diğer paketi alır. Aşağıdaki şekilde 4. paket isteği gittiğinde ilk 3 paketin doğru bir şekilde
iletildiğini göstermektedir.

Hata giderme işlemi :
• Göndericiden gelen veriler alıcı tarafında FCS kontrolünden geçer ve
hata tespit edildiğinde hatalı olan veri tekrar tekrar istenir.
• Bazı protokollerde hata düzeltme işlemi sadece hatalı veriyi içerirken
bazılarında ise hatalı olan veriden sonraki veriler de tekrar tekrar gönderilir.


Eşlik Denetimi (Parity Check)

Image result for parity bit

– En sık kullanılan hata saptama yöntemlerinden biridir.
– Eşliğin (Parity) hesaplanması iletilen verinin içindeki birlerin
bulunmasıyla gerçekleşir.

Örnek olarak ; dört bitlik veri 1001ise çift denklik kullanılırsa denklik biti
0 olur. Tek denklik kullanılırsa denklik biti 1 olur.
• 1001 – 0 Çift Eşlik
• 1001 – 1 Tek Eşlik

• Çift eşlik biti, bitlerin birbirleriyle XOR’lanması ile hesaplanmaktadır. Çıkan sonuç gönderilen eşlik biti ile kontrol edilerek, doğruluğu-yanlışlığı tespit edilir. Tek eşlik biti kullanılmış ise hesaplama NXORile yapılır.


İki boyutlu Eşlik Denetimi

Image result for (2-Dimensional Parity)

• İki boyutlu eşlik karşılaştırılmasında, verilerin her birinin eşlik bitlerinin
haricinde, bit sırasına görede eşlik biti oluşturulur.
• Bu yöntemde hata tespit edilebildiği anda hangi bitin hatalı olduğunu
anında gösterir.
• Her veri için bir eşlik bitinin haricinde ayrıca eşlik verisinin
gönderilmesi gerektiğininde unutulmaması gerekir.

Aşağıdaki örnekte iki boyutlu eşlik karşılaştırılması yapılmaktadır. Yeşil olanlar cevaplardır.


Toplama Denetimi (Checksum)
• Toplama işlemi genellikle son byte’ın toplam sınama numarasını
ifade ettiği byte paketleri üzerinde gerçekleştirilir.
• Paket içindeki tüm sayıları topladığınızda mod 256 üzerinden toplam
değer sıfır olmalıdır.
• Bu denetimin kontrolünü TCP protokolü kullanmaktadır.


Evet Arkadaşlar, Veri Bağlantı Katmanında Hata Tespiti ve Denetimini öğrendik gelecek derste ise bu hataları nasıl giderebiliriz bunlardan bahsedeceğim. Görüşmek üzere 🙂

Not : Bu blog yazısı Hakan Gençoğlu‘nun ders notlarından yararlanılarak yazılmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir